W ostatnich latach obserwujemy dynamiczne zmiany na rynku energii – zarówno pod względem kosztów, jak i regulacji prawnych. Zmiana sposobu rozliczeń prosumentów z systemu net-metering na system net-billing spowodowała, że efektywne zarządzanie wyprodukowaną energią stało się kluczowe. Sprawdź dlaczego inwestycja w. magazyn energii jest teraz bardziej kluczowa niż kiedyś!
Nowy system rozliczania
System net-billing to obecnie obowiązujący model rozliczania energii elektrycznej dla prosumentów, czyli osób, które produkują własny prąd i jednocześnie korzystają z energii z sieci. W odróżnieniu od wcześniejszego systemu, gdzie można było „oddawać” nadmiar wyprodukowanej energii do sieci i „odbierać” ją później w tej samej ilości, net-billing opiera się na zasadzie sprzedaży i zakupu energii. Jendnak najważniejszym elementem tego sposobu rozliczania są wprowadzone dynamiczne ceny energii, które zmieniają się w ciągu dnia.
W praktyce oznacza to, że prosument nie odbiera już tej samej ilości prądu, którą wcześniej oddał. Zamiast tego nadwyżki energii sprzedajesz do sieci po średnich cenach giełdowych, które zazwyczaj są niskie. Jest tak dlatego, że największa produkcja energii przypada na godziny południowe – czas najmniejszego zapotrzebowania. Z kolei energię, której brakuje, musisz dokupić z sieci po standardowych cenach taryfowych, które są znacznie wyższe. Najwyższa cena przypada na wieczór i noc, kiedy zużycie energii w gospodarstwach domowych rośnie.
Taka asymetria cenowa powoduje, że system net-billing jest mniej korzystny niż poprzedni model. Produkując prąd, realnie zyskujesz tylko wtedy, gdy potrafisz na bieżąco wykorzystać wyprodukowaną energię. Inwestując w magazyn energii, możesz gromadzić nadwyżki i wykorzystywać je wtedy, gdy zapotrzebowanie jest największe. Dzięki temu ograniczysz zakup drogiej energii z sieci. W nowym systemie im więcej energii zużywa się na bieżąco lub magazynuje na własne potrzeby, tym więcej można realnie zaoszczędzić.
Produkcja a magazyn energii
Panele fotowoltaiczne produkują najwięcej energii w ciągu dnia, szczególnie między godziną 10:00 a 15:00, gdy nasłonecznienie jest najsilniejsze. To właśnie wtedy panele osiągają swoje maksymalne moce produkcyjne. Niestety, w tym samym czasie wiele gospodarstw domowych zużywa stosunkowo niewiele energii – często jesteśmy poza domem, a większość urządzeń jest wyłączona. W efekcie powstaje nadwyżka energii, która bez magazynu energii trafia do sieci. W systemie net-billingu taka energia jest sprzedawana po niższych, giełdowych cenach. Wieczorem, gdy zużycie prądu rośnie, konieczne jest dokupienie energii z sieci po cenach taryfowych, które są znacznie wyższe. To prowadzi do mniejszej opłacalności inwestycji i niższych oszczędności, szczególnie gdy nie jesteśmy w stanie na bieżąco wykorzystać wyprodukowanej energii.
Ceny energii elektrycznej na rynku hurtowym są zmienne i zależą przede wszystkim od poziomu zapotrzebowania w danym momencie doby. Najdrożej jest zazwyczaj rano, gdy wiele osób rozpoczyna dzień (między 6:00 a 9:00), oraz wieczorem – od 17:00 do 21:00. Wtedy zużywamy najwięcej energii i w tych godzinach popyt na prąd, gwałtownie rośnie, co przekłada się na wyższe ceny na giełdzie.
Wykres pokazuje wyraźnie, że szczyty cen energii przypadają właśnie na te poranne i wieczorne godziny. Jednocześnie najwyższa produkcja energii z fotowoltaiki odbywa się w środku dnia – między 10:00 a 14:00 – czyli w okresie, kiedy ceny energii są najniższe. To oznacza, że w systemie net-billingu sprzedaż nadwyżek energii w tych godzinach jest mało opłacalna. W takiej sytuacji magazyn energii pozwala Ci na przechowanie nadwyżki wyprodukowanej energii w tanich godzinach i jej późniejsze zużycie. Zysk z nadwyżek energii jest najbardziej widoczny, gdy ceny z sieci osiągają najwyższe poziomy. Dzięki temu możliwe jest unikanie zakupu drogiej energii i maksymalizacja oszczędności.
Ceny energii – dlaczego magazyn energii jest tak potrzebny?
Ceny energii elektrycznej w ciągu doby zmieniają się w zależności od poziomu zapotrzebowania. Najwyższe stawki przypadają na godziny poranne (około 6:00–9:00), kiedy rozpoczyna się aktywność gospodarstw domowych i firm, oraz wieczorne (17:00–21:00), gdy wracamy z pracy, oglądamy telewizję czy słuchamy muzyki. W tych porach zużycie energii gwałtownie rośnie, co przekłada się na wyższe ceny zakupu prądu z sieci.
Analizowany wykres potwierdza te zależności. Słupki pokazujące poziom naładowania magazynu energii osiągają najwyższe wartości właśnie w porach, gdy ceny są wysokie. Tymczasem największa produkcja energii z instalacji fotowoltaicznej przypada na godziny od około 9:00 do 14:00, kiedy cena energii jest relatywnie niska. Sprzedaż nadwyżek w tym czasie w systemie net-billing jest mało opłacalna, ponieważ stawki są wtedy znacząco niższe niż w godzinach szczytowego zapotrzebowania.
Uzysk energii z fotowoltaiki
Ceny prądu na rynku hurtowym zmieniają się w ciągu dnia w zależności od popytu. Wzrost cen energii ma zazwyczaj miejsce rano oraz wieczorem – wtedy, gdy zużywamy najwięcej prądu. W ciągu dnia, zwłaszcza w godzinach największej produkcji energii z fotowoltaiki, ceny są najniższe, ponieważ zapotrzebowanie jest mniejsze, a podaż bardzo wysoka.
Na analizowanym wykresie wyraźnie widać, że największy uzysk energii z instalacji PV przypada na godziny 14:00–18:00. W tym czasie generowana moc z paneli fotowoltaicznych osiąga wartości bliskie 1 kW. Jednocześnie są to godziny, w których ceny energii na giełdzie są najniższe – poniżej 250 zł/MWh. Taka sytuacja sprawia, że sprzedaż tej energii w systemie net-billingu jest mało opłacalna, ponieważ zwrot finansowy za energię oddaną do sieci jest niewielki.
Jeśli nie posiadamy magazynu energii, jesteśmy zmuszeni do sprzedawania nadwyżek w tych najmniej korzystnych godzinach. Tym samym tracimy potencjał ekonomiczny wyprodukowanego prądu. W przypadku zastosowania magazynu sytuacja się zmienia – nadwyżki z tanich godzin mogą zostać zmagazynowane i zużyte później, na przykład wieczorem, kiedy cena zakupu energii z sieci rośnie kilkukrotnie. W godzinach 19:00–21:00 ceny przekraczają już 700 zł/MWh, co oznacza, że wykorzystując wcześniej zgromadzony prąd, unikamy bardzo wysokich opłat za energię z sieci.
Sezonowość produkcji energii
Produkcja energii z instalacji fotowoltaicznych zmienia się też w ciągu roku i jest ściśle zależna od nasłonecznienia oraz długości dnia. Największą wydajność paneli fotowoltaicznych możemy uzyskać wiosną i latem, kiedy słońce świeci długo i intensywnie. W okresie od kwietnia do sierpnia można uzyskać bardzo wysokie dzienne wartości produkcji. Często jest to ilość nawet powyżej 5–6 kWh na każdy kilowat mocy zainstalowanej. To czas, kiedy instalacja działa najwydajniej i generuje znaczną nadwyżkę energii.
Z kolei zimą, w miesiącach takich jak grudzień, styczeń czy luty, produkcja znacząco spada. Często jest to wydajność paneli fotowoltaicznych jest na poziomie 1–2 kWh/kWp dziennie. To efekt krótkich dni, niskiego kąta padania promieni słonecznych oraz częstego zachmurzenia. W takich warunkach wyprodukowana energia może być niewystarczająca. W takich momentach szczególnie ważna staje się rola magazynu energii – zarówno latem, jak i zimą. W okresie letnim, kiedy nadwyżki energii są duże, magazyn pozwala uniknąć sprzedaży prądu do sieci po niskiej, nieopłacalnej stawce. Zamiast tego energia jest przechowywana i wykorzystywana w godzinach wieczornych, gdy zapotrzebowanie rośnie, a ceny zakupu z sieci są wyższe.
Zimą natomiast, mimo niższej produkcji, magazyn może pomóc w pokrywaniu chwilowych szczytów zużycia – na przykład wieczorem – ograniczając tym samym konieczność zakupu droższej energii z sieci w najbardziej kosztownych momentach dnia. Magazyn energii w skali całego roku zwiększa niezależność energetyczną i podnosi efektywność ekonomiczną systemu fotowoltaicznego, dopasowując jego działanie do zmiennych warunków sezonowych.
Magazyn energii – realne oszczędności
Magazyn energii pozwala przechować nadwyżkę wyprodukowanego prądu i zużyć ją wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna – na przykład wieczorem. Dzięki temu nie musisz kupować prądu z sieci po wysokich stawkach. Załóżmy, że dom jednorodzinny ma instalację fotowoltaiczną o mocy 5 kWp, która rocznie produkuje około 5 000 kWh energii elektrycznej. W ciągu dnia panele wytwarzają najwięcej prądu w godzinach południowych – wtedy, kiedy domownicy są zazwyczaj poza domem i zużycie energii jest niewielkie. W efekcie spora część tej energii trafia do sieci. Oznacza to, że oddajemy energię tanio a kupujemy drogo.
Jakie realne oszczędności przyniesie Ci magazyn energii?
- Jeśli gospodarstwo przechowuje i wykorzystuje 2 000 kWh rocznie z magazynu zamiast kupować je z sieci, a różnica między sprzedażą a zakupem wynosi 0,40 zł/kWh, to oszczędność wynosi około 800 zł rocznie.
- Dzięki wyższej autokonsumpcji (czyli wykorzystaniu własnej energii) gospodarstwo jest mniej zależne od zmiennych cen prądu na rynku.
- Magazyn zwiększa opłacalność fotowoltaiki – energia nie jest „marnowana” poprzez tanią sprzedaż, tylko daje realną korzyść.
