Program Czyste Powietrze to rządowa inicjatywa, która wspiera właścicieli domów jednorodzinnych w poprawie efektywności energetycznej i wymianie starych, nieekologicznych źródeł ciepła na nowoczesne rozwiązania. Dzięki dotacjom można sfinansować m.in. wymianę pieca, ocieplenie budynku czy instalację pomp ciepła. Jednak nie każdy może skorzystać z tego wsparcia. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest dom jednorodzinny według programu i jakie są najczęstsze powody odmowy dotacji.
Dom jednorodzinny
Z dotacji możesz skorzystać jeżeli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego. Dom jednorodzinny każdemu z nas może kojarzyć się inaczej, jednak aby skorzystać z programu musi ona pokrywać się z definicją zawartą w prawie budowlanym. Zgodnie z programem Czyste Powietrze, dom jednorodzinny to budynek mieszkalny, który może być:
- Wolnostojący, czyli niezależna konstrukcja
- Bliźniaczy, dzielący ścianę z sąsiednim budynkiem
- Szeregowy, w zabudowie ciągłej,
- W zabudowie grupowej, czyli np. osiedle domów jednorodzinnych
Taki budynek służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jednej rodziny i może zawierać:
- Maksymalnie dwa lokale mieszkalne (np. dom z mieszkaniem na parterze i piętrze)
- Jeden lokal mieszkalny i jeden lokal użytkowy (np. sklep lub biuro), pod warunkiem, że lokal użytkowy nie przekracza 30% powierzchni całkowitej
Twój budynek wpisuje się w definicję domu jednorodzinnego, jednak dala możesz nie otrzymać dotacji. Nie każdy z budynków może zostać zakwalifikowany w programie Czyste Powietrze. Z programu wykluczone są przede wszystkim:
- Domy będące częścią budynków wielorodzinnych (np. bloki, kamienice) bez wyodrębnionej księgi wieczystej
- Lokale z wspólnym źródłem ciepła, gdzie nie da się przeprowadzić oddzielnej modernizacji
- Budynki w budowie – program wspiera tylko istniejące obiekty
Domy wielolokalowe
To, że posiadasz dom wielolokalowy nie musi być powiązane z brakiem dotacji! Czy właściciele mieszkań w domach jednorodzinnych podzielonych na kilka lokali mogą nadal skorzystać z dotacji? Program obejmuje również wydzielone lokale mieszkalne w budynkach jednorodzinnych. Nie jest to jednak każdy dom wielolokalowy, więc musisz pamiętać o najważniejszych kwestiach.
Żeby dostać dotację, każdy z lokali musi posiadać osobną księgę wieczystą. Lokal musi mieć również osobne źródła ciepła. Jeżeli loka posiada osobny piec, który nie jest podłączony do wspólnego systemu grzewczego, uzyskanie dotacji jest znacznie prostsze. Czyli: jeśli mieszkasz np. na piętrze domu podzielonego na dwa mieszkania i masz osobny wpis w księdze wieczystej oraz swój piec lub pompę ciepła, możesz ubiegać się o dotację. Wypełnij formularz i odbierz swoją dotację!
Własność nieruchomości
Program skierowany jest przede wszystkim do właścicieli lub współwłaścicieli domów jednorodzinnych lub wydzielonych lokali mieszkalnych z osobną księgą wieczystą. Dofinansowanie zależy od dochodów wnioskodawcy i dzieli się na trzy poziomy:
- Podstawowy poziom dofinansowania – dla osób o rocznym dochodzie nieprzekraczającym 135 000 zł. Wysokość dofinansowania na tym poziomie wynosi 40%.
- Podwyższony poziom dofinansowania – dla gospodarstw wieloosobowych z dochodem miesięcznym do 1894 zł na osobę lub jednoosobowych do 2651 zł. Wysokość dofinansowania na tym poziomie wynosi 70%.
- Najwyższy poziom dofinansowania – dla gospodarstw wieloosobowych z dochodem do 1090 zł na osobę lub jednoosobowych do 1526 zł. Wysokość dofinansowania na tym poziomie wynosi nawet 100%.
Wysokość dotacji może pokryć nawet do 100% kosztów kwalifikowanych, np. na wymianę starego pieca na pompę ciepła czy ocieplenie ścian. Jednak nie skorzystasz z niego, jeżeli przekraczasz progi dochodowe.
Nie dostaniesz dotacji
Nie każdy wniosek o dofinansowanie zostanie rozpatrzony pozytywnie. Nowy regulamin programu Czyste Powietrze podchodzi do właścicieli mieszkań nieco rygorystyczniej. Zwiększona kontrola właścicieli ma na celu ochronę osób korzystających z programu. Oto najczęstsze powody wykluczenia z programu:
Brak prawa własności lub współwłasności
Jeśli nie jesteś właścicielem ani współwłaścicielem nieruchomości (np. wynajmujesz dom lub mieszkanie), nie możesz ubiegać się o dotację. Program wymaga potwierdzenia praw do budynku w księdze wieczystej. Dodatkowo musisz być właścicielem nieruchomości minimum 3 lata. Zasada ta nie obowiązuję wyłącznie w wypadku otrzymania domu w spadku.
Przekroczenie progów dochodowych
Jeśli Twój dochód przekracza limity dla danego poziomu dofinansowania, możesz zostać wykluczony. Na przykład, przy dochodzie powyżej 135 000 zł rocznie nie przysługuje nawet podstawowy poziom wsparcia.
Nielegalne lub niezgodne źródło ciepła
Jeśli Twój dom jest już wyposażony w nowoczesne, zgodne z normami źródło ciepła (np. nowy kocioł gazowy lub pompa ciepła), dotacja na wymianę nie zostanie przyznana, bo nie ma takiej potrzeby. Z kolei właściciele starych pieców najpierw muszą je zlikwidować, aby otrzymać środki. Brak demontażu starego źródła ciepła skutkuje odrzuceniem wniosku.
Budynki nowo budowane
Program Czyste Powietrze dotyczy wyłącznie istniejących budynków oddanych do użytkowania. Jeśli Twój dom jest w trakcie budowy, nie kwalifikuje się do wsparcia. Nowa edycja programu obejmuję jednak już nowsze budynki. Teraz dostaniesz dotację na budynki, które otrzymały pozwolenie na budowę nawet do 31 grudnia 2020 roku.
Hipoteka a dotacja
Kolejnym bardzo ważnym elementem jest również sytuacja finansowana domu. Chodzi tutaj głównie o hipotekę na dom czy komornik. Posiadanie hipoteki na domu wcale nie wyklucza Cię jednak z programu Czyste Powietrze! Najważniejsze jest jednak kilka kwestii. W wypadku hipoteki, musisz nadal pozostać całkowitym właścicielem nieruchomości. Jeżeli bank lub inny podmiot przejmuje część praw właścicielskich, nie otrzymasz dofinansowania. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy wyższych poziomach dofinansowania, może być wymagane zaświadczenie o braku zaległości w spłacie zobowiązań lub zgoda pozostałych współwłaścicieli.
